શું તમે જાણો છો દશેરાને દિવસે ફાફડા-જલેબી ખાવા સાથે જોડાયેલી પ્રાચીન કથા વિશે ?

દશેરા આમ તો બૂરાઈ પર સારાઈના વિજયનું પ્રતીક છે પણ ગુજરાતીઓ માટે દશેરા એટલે ફાફડા-જલેબી ખાવાનું પર્વ. તમે પણ દશેરાએ ફાફડા-જલેબી ખાતા હશો પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આ રિવાજ કેવી રીતે શરૂ થયો? દશેરાના દિવસે ગુજરાતી ઘરોમાં આસોપાલવ અને ગલગોટાના તોરણ લગાવવામાં આવે છે અને ફાફડા-જલેબી ખાવાનો રિવાજ છે. ફાફડા સાથે ગ્રીન ચટણી અને તળેલા મરચા મળે એટલે ગુજરાતીઓને જલસા પડી જાય. આજે અમે તમને જણાવવા જઈ રહ્યા છે કે આ દિવસે ફાફડા જલેબી કેમ ખાવામાં આવે છે.

દશેરાના દિવસે ફાફડા અને જલેબી ખાવા એ કોઈ આજ-કાલની વાત નથી. આ આપણી સંસ્કૃતિમાં ઊંડે સુધી ઉતરી ગયુ છે. ઈન્ટિરિયર ડિઝાઈનર નિલેશ ભટ્ટ જણાવે છે કે “મને યાદ છે કે હું નાનો હતો ત્યારે મારા મમ્મી પપ્પા સાથે દશેરાના દિવસે ફાફડા જલેબી ખાતો. દરેક દશેરાએ મારા પપ્પા જલેબી અને ફાફડા લઈ આવતા.” હલવાઈ અને મીઠાઈ વાળાને આપણી નજરો સામે જલેબી બનાવતા જોવાની મજા જ કંઈ ઓર હોય છે. આજે પેઢીઓ પછી પણ એ પરંપરા ચાલુ જ છે. ફાફડા અને જલેબી એ બૂરાઈ પર સારાઈનો વિજય સૂચવે છે.

જલેબી અને ફાફડા સાથે એક પ્રાચીન કથા જોડાયેલી છે. ભગવાન શ્રી રામને જલેબી ખૂબ જ પસંદ હતી. એ સમયે જલેબીને શશકૌલી તરીકે ઓળખવામાં આવતી હતી. આથી લોકો રામની રાવણ પર જીતને સેલિબ્રેટ કરવા આ દિવસે જલેબી ખાય છે. હિન્દુ સંસ્કૃતિમાં એવી માન્યતા છે કે તમારે ઉપવાસ ચણાના લોટથી જ તોડવો જોઈએ. આથી નવરાત્રિના નવ દિવસ પછી દશેરાના દિવસ જલેબી સાથે ફાફડા ખાવાની પરંપરા છે. આથી જ દશેરાના દિવસે ફરસાણની દુકાન બહાર લાંબી લાઈન જોવા મળે છે.

ખાવા-પીવાના શોખીન અર્જુન શાહ જણાવે છે, “દશેરાએ હું વહેલો ઊઠીને નવા કૂર્તા-પાયજામા પહેરુ છુ અને મારા ઘર નજીકની ફરસાણની દુકાને પહોંચી જાવ છું. તમારો ફેવરિટ નાસ્તો દુકાનમાં ખૂટી પડે એ પહેલા જ લઈ આવવો જોઈએ. અમારા પરિવારમાં બધાને ફાફડા જલેબી ખૂબ જ પસંદ છે અને અમે સાથે મળીને તેની લિજ્જત માણીએ છીએ.”

આ સીઝનમાં જલેબી ખાવી સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ફાયદાકારક છે. હેલ્થ એક્સપર્ટ અનિલ પાટિલ જણાવે છે, “સપ્ટેમ્બર અને ઓક્ટોબર એ સંધિઋતુનો કાળ છે. અત્યારે હવામાનમાં ખૂબ જ ફેરફાર આવતા હોય છે જેને કારણે ઘણા લોકોને માઈગ્રેનની સમસ્યા થઈ જાય છે. ગરમા ગરમ જલેબી ખાવાથી માઈગ્રેન થતો નથી. તેમાં ટિરામાઈન નામનું તત્વ હોય છે જે શરીરમાં સેરોટોનિન નામના તત્વને કંટ્રોલ કરે છે. દૂધમાં જલેબી ડૂબાડીને ખાવાથી વધુ ફાયદો થાય છે. જો તમે નવ દિવસ ઉપવાસ કરતા હોવ તો ફાફડા-જલેબી ખાવાથી બ્લડ શુગર કાબુમાં આવે છે.”

નવરાત્રિના ઉપવાસ દરમિયાન શરીરમાં બ્લડ શુગર લેવલ ડાઉન થઈ જાય છે. પરંતુ જલેબી ખાવાથી ઈન્સ્ટન્ટ એનર્જી મળે છે. પરંતુ આનો અર્થ એ નથી થતો કે તમે ભરપૂર માત્રામાં ફાફડા-જલેબી ખાવ. તેનાથી તમારા શરીરને નુકસાન થાય છે. જલેબી મેંદામાંથી બનાવવામાં આવે છે. ફાફડા ચણાના લોટમાંથી બનાવવામાં આવે છે. વધારે પડતા ફાફડા ખાવાથી આળસ ચડે છે અને વધુ થાક લાગે છે. આથી જલેબી અને ફાફડા ઓછી માત્રામાં જ ખાવા જોઈએ.

જલેબી શબ્દ અરેબિક શબ્દ ઝુલાબિયા પરથી આવ્યો છે. એવુ માનવામાં આવે છે કે મધ્ય યુગમાં પર્શિયાના વેપારીઓ મારફતે ભારતમાં જલેબી ઈન્ટ્રોડ્યુસ કરવામાં આવી હતી.

Source link —> www.iamgujarat.com

Share this :